Идејата зад Матрицата за мерење на економски напредок е развиена за време на еден од годишните состаноци на Управниот одбор на Македонија2025, кога размислувајќи за мисијата на организацијата, се покрена едноставно прашање – „Што мислиме под „силна“ нација и како тоа тоа да се вклопи во целосната стратегија?“ Затоа, како надополнување на програмите, партнерствата и иницијативите, ја создадовме Матрицата, со цел позитивно да влијаеме врз владата и други чинители, преку следење на искуствата и најдобрите практики од земји слични на нашата. Меѓу другото, напорите беа професионално поддржани и од Мек Кинси (McKinsey & Company), кои изработија резиме од најдобрите практики на ваков вид алатки, како и примери од Матрици на држави со слични карактеристики. Низ процесот, „канализиравме“ голем број на потенцијални метрики (индикатори) со „целни метрики“ за кои сметавме дека се најзначајни и најкорисни за Македонија, а сето ова со опсежен придонес од членовите на нашиот Одбор на директори.

Матрицата за мерење на економскиот напредок целосно се совпаѓа со мисијата и стратешките цели на организацијата. Нашата визија е да помогнеме во создавањето на поволна економска килма и „посилна нација“ која ќе ги подобри можностите за граѓаните, домашните компании и странските инвеститори. Промовираме одржлив економски раст преку поттикнување на конкурентноста, претприемништвото, иновациите и етичкото лидерство. Како што покажува името на организацијата (Македонија2025), идејата на основачиte била поддршка за земјата да стане дел од развиениот западен свет до 2025 година. Оттука, во времето кога се создала Матрицата, се поставени прелиминарни цели за тоа што е потребно земјата да постигне до 2025 година, за брзо да напредува кон ЕУ и НАТО и да биде подобро место за живеење.

По пет години користење на Матрицата, во 2020 година спроведовме процес на ревизија, со цел истата да се направи уште порелевантна и во согласност со неодамнешните случувања и предвидената иднина на земјата (главно, пристапувањето кон ЕУ). Ревизијата се состоеше од два главни процеса: i) внимателна ревизија на најзначајните индикатори за економски и раст, притоа стремејќи се кон што пократок можен список на индикатори и зачувување на едноставноста, и ii) утврдување на вистинските земји за споредба. Процесот беше спроведен од страна на  Комитетот за раст на Македонија2025, во кој учествуваат врвни домашни и странски експерти. Беа направени мали промени во индикаторите за да се одрази промената во економската и општествената средина и клучните области каде се потребни зголемен фокус и подобрување. Во однос на сродните земји, изготвена е ранг-листа на 19 земји, кои се користат како појдовна точка за проценка на напредокот на земјата. Тие се поделени во две под-групи. Првата група, т.н. „аспиративна група на земји “, се „новите земји-членки на ЕУ“: Бугарија, Хрватска, Кипар, Чешка, Естонија, Унгарија, Латвија, Литванија, Малта, Полска, Романија, Словенија и Словачка. Втората група на земји се т.н. „структурна група на земји“, т.е. земјите од Западен Балкан составена од Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора и Србија.

Обновената Матрица за мерење на економски напредок е составена од петнаесет мерки/ индикатори. Шест од нив го следат економскиот раст, додека преостанатите девет ги означуваат најважните двигатели на растот – „засилувачи на растот“. Додека нашата организација е свесна дека не можеме директно да влијаеме врз економските индикатори, ние веруваме дека нашите програми и активности придонесуваат кон создавање и краткорочни и долгорочни услови за раст, т.е. ние влијаеме врз засилувачите на растот.

Додека веруваме дека Матрицата е одлична алатка за мерење и следење на економскиот напредок, очекуваме дека истата понатаму дополнително ќе се развива. Ќе настојуваме да изнајдеме нови и подобри начини за следење на напредокот на државата, но и за засилување на економијата во Македонија.

За крај, Матрицата за следење на економскиот напредок се објавува на квартално и годишно ниво. Во кварталните извештаи, ги ажурираме индикаторите за кои се достапни кварталните податоци, тука главно зборуваме за макроекономските индикатори. За останатите мерки, информациите ги ажурираме, веднаш штом стануваат достапни. Токму затоа, годишните извештаи за Матрицата за следење на економскиот напредок, се многу побогати со информации и повалидни за рангирањето и споредбата меѓу земјите.

Корисни линкови: EPI Data_Current & Historical